Geplaatst op 17 maart 2026
Nieuwe zzp-koers van het kabinet: gevolgen voor pensioenverplichtingen?
Het kabinet heeft recent een belangrijke koerswijziging aangekondigd in de wetgeving rond zzp’ers. Een deel van het wetsvoorstel Verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden (Vbar) wordt geschrapt. Daarmee wil het kabinet duidelijkheid creëren voor zzp’ers en opdrachtgevers en ruimte maken voor een nieuwe Zelfstandigenwet.
Voor veel ondernemers, zowel zzp’ers als opdrachtgevers, lijkt dit vooral een arbeidsrechtelijk onderwerp. In de praktijk raakt deze ontwikkeling echter juist het pensioenrecht. Wanneer een zzp’er achteraf als werknemer wordt aangemerkt, kan dat namelijk leiden tot verplichte aansluiting bij een verplicht gesteld bedrijfstakpensioenfonds en forse pensioenpremies met terugwerkende kracht.
Schijnzelfstandigheid kan ook leiden tot ongewenste pensioenclaims
Sinds 1 januari 2025 wordt door de Belastingdienst weer volledig gehandhaafd op schijnzelfstandigheid. Als een samenwerking met een zzp’er juridisch gezien eigenlijk een arbeidsovereenkomst is, kan de opdrachtgever verplicht worden om:
- loonheffingen af te dragen, en
- werknemersverzekeringen te betalen, en
- de (achterstallige) pensioenpremies te voldoen.
Veel sectoren in Nederland kennen namelijk een verplicht gesteld bedrijfstakpensioenfonds. Wanneer een persoon feitelijk als werknemer wordt gezien, kan dat betekenen dat de werkgever verplicht was deze werknemer aan te melden bij het pensioenfonds. Pensioenfondsen kunnen vervolgens met terugwerkende kracht premie claimen, soms met terugwerkende kracht over de voorgaande jaren vanaf het moment van indiensttreding. Deze premienota kan aanzienlijk oplopen daardoor.
Pensioenfondsen controleren steeds actiever
Pensioenfondsen controleren de laatste jaren steeds actiever of bedrijven wel alle werknemers hebben aangemeld. Daarbij kan het voorkomen dat zzp-constructies tegen het licht worden gehouden.
Wanneer een pensioenfonds meent dat iemand feitelijk werknemer is, kan het fonds:
- een premienota met terugwerkende kracht opleggen, en
- wettelijke rente vorderen, en
- een dwangbevel opleggen.
Lees ook
Als een pensioenfonds van mening is dat een onderneming onder de verplichte werkingssfeer valt, heeft het pensioenfonds de mogelijkheid om een ambtshalve nota op te leggen. Het is zaak voor een werkgever om adequaat te handelen, want de gevolgen kunnen anders groot zijn. Zo ook in dit voorbeeld.
Dwangbevel door een verplichtgesteld pensioenfonds; wees alert!Rechtsvermoeden voor zzp’ers tot € 38 per uur
Het kabinet wil daarnaast doorgaan met een onderdeel van het Vbar-wetsvoorstel dat juist voor pensioenrecht relevant kan zijn: het rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst voor laagbetaalde zzp’ers. Dit zal gaan gelden voor zzp’ers die tot € 38 per uur verdienen.
Wanneer zo’n zzp’er stelt dat er feitelijk sprake is van een arbeidsovereenkomst, moet de opdrachtgever bewijzen dat dit niet zo is. Lukt dat niet, dan kan de zzp’er aanspraak maken op de rechten van een werknemer.
Dat kan ook betekenen dat:
- een reeds bestaande pensioenregeling van toepassing wordt, en
- de (achterstallige) pensioenpremies alsnog moeten worden betaald, en
- een pensioenfonds zich kan melden met een premievordering.
Naast de bekende arbeidsrechtelijke gevolgen, zoals de ontslagbescherming bij ziekte, kan dit ook vergaande gevolgen hebben voor de pensioenverplichtingen.
Pensioenrechtelijke gevolgen van de Zelfstandigenwet
Het kabinet werkt ondertussen verder aan een nieuwe wet voor zzp’ers: de Zelfstandigenwet. Deze wet moet meer duidelijkheid en zekerheid geven over de positie van zzp’ers ten opzichte van de opdrachtgever.
Hoewel de precieze inhoud nog niet bekend is, is het vrijwel zeker dat de wet invloed zal hebben op de manier waarop arbeidsrelaties worden beoordeeld. Daarmee kan ook worden bepaald of iemand onder een verplicht gesteld pensioenfonds valt of niet.
Voor opdrachtgevers die met zzp’ers werken, is het daarom verstandig om tijdig te kijken naar de mogelijke risico’s van deze wetswijziging.
Twijfelt u over pensioenverplichtingen bij zzp’ers?
Werkt uw organisatie met zzp’ers en wilt u weten of er pensioenverplichtingen of risico’s bestaan? Of heeft u al een brief ontvangen van een pensioenfonds over een verplichte aansluiting?
Neem gerust contact met ons op voor een eerste beoordeling van uw situatie. De advocaten van Gommer Advocaten zijn gespecialiseerd in pensioenrecht en verplicht gestelde pensioenfondsen en adviseren dagelijks werkgevers en zzp’ers over deze vraagstukken. Zo voorkomt u vervelende verrassingen én kunt u met een gerust hart ondernemen.
