Geplaatst op 09 april 2026
Een vage pensioenafspraak? De rechter maakt hem concreet!
Een pensioenbepaling lijkt vaak een formaliteit in de arbeidsovereenkomst, maar schijn bedriegt. Juist een summiere of open formulering kan later leiden tot ongewenste verplichtingen voor de werkgever. Een recente uitspraak van de Rechtbank Limburg benadrukt dat risico nog maar eens.
Onduidelijke pensioenafspraak leidt tot geschil
In de betreffende zaak stond in de arbeidsovereenkomst dat de werknemer zou deelnemen aan een pensioenregeling via de werkgever, waarbij de nadere invulling “nog tussen partijen zou worden besproken”. Die afspraken zijn echter nooit gemaakt.
De werkgever stelde zich op het standpunt dat deelname aan de pensioenregeling pas na één jaar zou ingaan. De werknemer meende daarentegen dat hij vanaf de start van zijn dienstverband recht had op pensioenopbouw.
Haviltex-maatstaf: hoe moet de afspraak worden uitgelegd?
Bij de uitleg van contractuele bepalingen geldt in het Nederlandse recht de zogenoemde Haviltex-maatstaf. Deze houdt in dat niet alleen de letterlijke tekst van de overeenkomst bepalend is, maar vooral de betekenis die partijen in de gegeven omstandigheden redelijkerwijs aan die bepaling mochten toekennen en wat zij over en weer van elkaar mochten verwachten.
Daarbij spelen onder meer een rol:
- De context waarin de overeenkomst is gesloten;
- De positie en kennis van partijen;
- Gedragingen en verklaringen van partijen over en weer, zowel voorafgaand aan als tijdens de uitvoering van de overeenkomst.
De Haviltex-maatstaf biedt daarmee ruimte om verder te kijken dan de tekst alleen. Juist in de gevallen waarin de tekst onduidelijk of onvolledig is.
Informatieplicht van de werkgever
Naast de uitleg van de overeenkomst speelt ook de wettelijke informatieplicht van de werkgever een rol. Op grond van artikel 7:655, lid 1, sub j BW en artikel 7 Pensioenwet moet de werkgever de werknemer tijdig informeren of er een pensioenregeling is. Daarbij moeten de voorwaarden, geldende termijnen en de pensioenuitvoerder worden vermeld. Indien de informatie ontbreekt of later verandert, moet de werkgever de werknemer alsnog schriftelijk of elektronisch informeren. Voor elektronische communicatie is bovendien toestemming van de werknemer vereist.
Hoewel dit formeel een informatieverplichting is, kan deze in de praktijk verder doorwerken. Door vast te leggen dát een werknemer deelneemt aan een pensioenregeling, worden al verwachtingen gewekt. Als de nadere invulling vervolgens uitblijft, kan die informatieplicht bijdragen aan het ontstaan van afdwingbare rechten.
Een summiere of open verwijzing naar ‘pensioen’ is daarmee niet vrijblijvend en kan juist (ongewenste) verwachtingen wekken.
Oordeel van de rechtbank
De kantonrechter oordeelde in het voordeel van de werknemer. Toepassing van de Haviltex-maatstaf leidde ertoe dat de werknemer redelijkerwijs mocht aannemen dat hij vanaf de start van zijn dienstverband deelnam aan de pensioenregeling.
Daarbij woog mee dat de arbeidsovereenkomst was aangegaan voor de duur van één jaar en dat het niet logisch is om een pensioenbepaling op te nemen die pas ná die periode in zou gaan. Bovendien kon de werkgever niet bewijzen dat afwijkende afspraken waren gemaakt.
Het ontbreken van een nadere uitwerking van de pensioenafspraken komt volgens de kantonrechter derhalve voor rekening én risico van de werkgever. Het gevolg: de werkgever moet alsnog de pensioenpremies over het eerste jaar afdragen.
Praktische tip: een personeelshandboek
Deze uitspraak benadrukt het belang van heldere en volledige pensioenafspraken. Werkgevers lopen een reëel risico met open formuleringen zoals “nader overeen te komen”.
Een praktische oplossing is om in de arbeidsovereenkomst een duidelijke verwijzing op te nemen naar een personeels- of kantoorhandboek. In dat handboek kunnen onder andere de pensioenafspraken concreet worden uitgewerkt.
Een personeelshandboek biedt de werkgever flexibiliteit. Zo hoeft niet bij elke wijziging alle arbeidsovereenkomsten te worden aangepast. Tegelijkertijd zorgt het handboek voor duidelijkheid voor de werknemer.
Daarnaast kan in de arbeidsovereenkomst worden verwezen naar het geldende pensioenreglement. Daarin is namelijk concreet uitgewerkt welke pensioenafspraken voor de werknemer gelden.
Twijfelt u? Neem dan contact met ons op
Zorg dat uw arbeidsovereenkomsten en pensioenafspraken juridisch op orde zijn. Dit kan zowel in de arbeidsovereenkomst als in een personeels- of kantoorhandboek worden vastgelegd.
Bij twijfel kunt u contact opnemen met een van de advocaten van Gommer Advocaten. Door uw pensioenafspraken tijdig en periodiek te laten analyseren, voorkomt u verrassingen achteraf.
