Geplaatst op 05 maart 2026
Wat als één inkomen wegvalt: pensioen of verzekering? – deel II
Deel II: De overlijdensrisicoverzekering als noodzakelijke aanvulling
Het overlijden van een partner is in de eerste plaats een ingrijpend persoonlijk verlies. Maar naast verdriet ontstaat vaak ook een directe financiële realiteit: kan de huur of hypotheek nog worden betaald als één inkomen wegvalt? Uit onderzoek van het Verbond van Verzekeraars blijkt dat een aanzienlijk deel van de Nederlandse huishoudens financieel kwetsbaar is bij het overlijden van een partner. Vooral jonge gezinnen en huurders lopen een reëel risico hun woning te moeten verlaten wanneer er geen adequate voorziening is getroffen.
Terugblik deel I: Nabestaandenpensioen
In de voorgaande blog hebben wij uiteengezet hoe het nabestaandenpensioen onder de Wtp is vormgegeven en waar de risico’s zitten. In de kern komt het erop neer dat het nabestaandenpensioen uitsluitend op risicobasis is verzekerd en dat een deelnemer enkel aanspraak kan maken indien er sprake is van een dienstverband.
Maar wat als iemand tijdelijk niet in loondienst is? Of wanneer iemand besluit een sabbatical te nemen, minder gaat werken, overstapt naar een andere werkgever zonder pensioenregeling of als ZZP’er gaat beginnen? En wat te denken van de situatie waarin het nabestaandenpensioen, hoewel aanwezig, simpelweg onvoldoende is om de woonlasten te kunnen dragen? In die gevallen kan een tweede regeling noodzakelijk zijn: de overlijdensrisicoverzekering (hierna: ORV).
Wat is een overlijdensrisicoverzekering?
Een ORV is een verzekeringsovereenkomst die losstaat van een dienstverband. Met andere woorden: in beginsel kan iedereen een ORV afsluiten. Bij overlijden van de verzekeringnemer keert de verzekeraar een vooraf afgesproken bedrag uit aan de begunstigde. Deze overeenkomst is in beginsel vormvrij.
Naast een vast bedrag kan er ook voor worden gekozen het verzekerde bedrag te koppelen aan de openstaande hypotheekschuld, welke iedere maand afneemt en de overeenkomst derhalve eindigt op het moment dat de hypotheekschuld is afgelost. Ook kan het uitgekeerde kapitaal gebruikt worden om huurbetalingen veilig te stellen. Anders dan het nabestaandenpensioen is de dekking niet afhankelijk van een dienstverband en blijft deze in stand zolang de premie wordt voldaan.
Wanneer een ORV afsluiten?
Juist in situaties waarin het nabestaandenpensioen ontbreekt, tijdelijk onzeker of simpelweg onvoldoende is, vormt de ORV een noodzakelijke aanvulling. Tegenwoordig wordt bij het afsluiten van een hypotheek in veel gevallen wel gedacht aan een ORV, zeker in de gevallen wanneer kopers gebruik maken van een financieel deskundige.
Echter blijkt uit het onderzoek van het Verbond van Verzekeraars dat veel huishoudens, met name in de huursector, zich onvoldoende bewust zijn van hun financiële kwetsbaarheid. Het verschil kan erin zitten dat bij het afsluiten van een huurovereenkomst geen financieel deskundige meekijkt en berekent wat de gevolgen zijn als één inkomen wegvalt, terwijl de woonlasten gelijk blijven. Voor deze, veelal jonge, gezinnen kan een ORV ook financiële zekerheid geven.
Waar op te letten bij het afsluiten van een ORV?
Vanuit juridisch oogpunt is het belangrijk zorgvuldig te zijn bij het afsluiten van een ORV. De mededelingsplicht bij het aangaan van de verzekering is strikt: onvolledige of foutieve informatie over de verzekeringnemer kan uiteindelijk leiden tot weigering van uitkering door de verzekeraar. Over deze mededelingsplicht schreef ons kantoor al eerder. Naast de mededelingsplicht is het ook belangrijk goed te bedenken wie de begunstigde is. Betreft het de achterblijvende partner, zal dat eventueel gewijzigd moeten worden indien de relatie wordt verbroken en de verzekeringnemer een nieuwe partner krijgt. Ook moet worden gedacht over de looptijd van de verzekering en de aansluiting op mogelijk bestaande pensioenrechten. Zo voorkomt u dat u over- of onderverzekerd bent.
Resumé
De conclusie van het onderzoek van het Verbond van Verzekeraars laat weinig aan de verbeelding over. Meer dan een kwart van de respondenten is simpelweg niet financieel weerbaar tegen het wegvallen van één inkomen en is daarmee financieel (zeer) kwetsbaar.
Daarnaast is niet de vraag of er “iets geregeld” is, maar of deze regeling nog past in de verandering van werk, inkomen of woonlasten. Een integrale toets van de pensioenregeling en een verzekeringsdekking voorkomt dat nabestaanden in een toch al moeilijke periode ook nog eens worden geconfronteerd met financiële onzekerheid of zelfs een gedwongen verhuizing. Ons advies is daarom om hiermee niet te wachten tot het te laat is en vandaag nog samen het gesprek aan te gaan.
Mocht u hierover vragen of advies nodig hebben? De advocaten van Gommer Advocaten zijn gespecialiseerd op het gebied waar pensioenrecht en verzekeringsrecht elkaar raken. Juist in de gevallen wanneer het erop aankomt!
