Geplaatst op 12 maart 2026
Het beroepspensioenfonds onder de Wtp
Met de invoering van de Wet toekomst pensioenen (hierna: Wtp) verandert het Nederlandse pensioenstelsel ingrijpend. Deze stelselwijziging raakt niet alleen werknemers in loondienst, maar ook vrije beroepsbeoefenaren die verplicht zijn aangesloten bij een beroepspensioenfonds. Voor veel zelfstandige professionals is dit een ontwikkeling met directe gevolgen voor hun oudedagsvoorziening.
Een actueel voorbeeld is Stichting Pensioenfonds voor Dierenartsen (hierna: SPD), dat per 1 januari 2026 is overgestapt naar de flexibele premieregeling. Daarmee loopt het fonds vooruit op de wettelijke transitie die uiterlijk 1 januari 2028 moet zijn afgerond.
Wat is een beroepspensioenfonds?
Een beroepspensioenfonds is een pensioenfonds dat is opgericht voor een specifieke beroepsgroep, zoals dierenartsen, huisartsen, medisch specialisten of notarissen. De wettelijke basis hiervoor ligt in de Wet verplichte beroepspensioenregeling. Anders dan bij een bedrijfstakpensioenfonds gaat het hier veelal om zelfstandige beroepsbeoefenaren.
De deelname is doorgaans verplicht. Zodra men het betreffende beroep uitoefent, is aansluiting bij het fonds wettelijk voorgeschreven. Daarmee vormt het beroepspensioenfonds een uitzondering op het uitgangspunt dat zelfstandigen vrij zijn in het regelen van hun eigen oudedagvoorziening.
Wat verandert er door de Wtp?
Onder het oude stelsel bouwden deelnemers meestal vaste pensioenaanspraak op: de uitkeringsovereenkomst. Onder de Wtp wordt dit nu verplicht omgezet in een premieregeling. Dat betekent dat niet langer een uitkering centraal staat, maar de premie-inleg en het daarmee opgebouwde individuele pensioenkapitaal.
Bij SPD zijn de bestaande pensioenaanspraken per 1 januari 2026 ingevaren naar individuele vermogens. Dankzij een dekkingsgraad van 125,7% kon een invaarvoordeel worden toegekend. Gepensioneerden zien hun uitkering medio 2026 naar verwachting met circa 15% stijgen, terwijl actieve deelnemers een verhoging van hun persoonlijke pensioenkapitaal ontvangen. Dit benadrukt dat een solide financiële uitgangspositie ruimte kan bieden bij het invaren.
Van collectieve zekerheid naar individuele keuzes
De kern van de wijziging is de verschuiving van collectieve uitkeringszekerheid naar individuele vermogensopbouw binnen een collectief kader. Deelnemers krijgen meer inzicht in hun opgebouwde kapitaal en meer invloed op hun eigen pensioen(opbouw).
Zo kunnen zij bij pensionering kiezen tussen een vaste of variabele uitkering. Ook wordt het beleggingsbeleid transparanter en persoonlijker. Dit sluit op zichzelf goed aan bij de mentaliteit van veel zelfstandige professionals: gewend om eigen afwegingen te maken en zelf de verantwoordelijkheid te dragen.
Tegelijkertijd betekent dit dat risico’s zichtbaarder worden. Beleggingsresultaten werken namelijk directer door in het uiteindelijke pensioen. De uiteindelijke pensioenrechten staan daardoor minder vast dan onder het oude stelsel. Zowel in positieve als negatieve zin.
De uitdaging zal dan ook in belangrijke mate bij de pensioenfondsen komen te liggen om hun deelnemers tijdig en adequaat te informeren én tevens te begeleiden bij de keuzemogelijkheden. De wet stelt duidelijke eisen: informatie moet tijdig, correct, evenwichtig en begrijpelijk zijn. Deelnemers moeten niet alleen worden geïnformeerd over wát er verandert, maar ook over de concrete gevolgen voor hun persoonlijke situatie, inclusief de bijbehorende risico’s.
Wat betekent dit voor zelfstandige professionals?
Voor zelfstandige professionals binnen een beroepspensioenfonds verandert de aard van hun pensioen ingrijpend. Het pensioenfonds blijft verplicht en collectief georganiseerd, maar de pensioenuitkomst wordt individueler. Dat vraagt om betrokkenheid en inzicht.
De nieuwe keuzemogelijkheden bij pensionering, zoals bijvoorbeeld de keuze tussen een vaste of variabele uitkering, kunnen aanzienlijke financiële gevolgen hebben. Bovendien moet het pensioen in samenhang worden bezien met andere vermogensbestanddelen, zoals ondernemingsvermogen of aanvullende lijfrentevoorzieningen.
De overgang naar het nieuwe pensioenstelsel kan bij veel zelfstandige professionals vragen oproepen. Over uw rechtspositie, de invaarbesluiten of de keuzemogelijkheden bij pensionering en beleggingen. De advocaten van Gommer Advocaten volgen de ontwikkelingen rondom de Wtp en beroepspensioenfondsen op de voet en adviseren u graag over de juridische en financiële implicaties voor uw specifieke situatie.
Wilt u weten wat deze stelselwijziging concreet voor u betekent? Neem dan gerust contact met ons op. Wij staan voor u klaar.
